Buddhism

ධම්ම පදයේ ඇතුළත් වන්නේ "ගාථා" නම් වූ ශාස්තෘ ශාසනයයි. එම ගාථා සංඛ්‍යාව හාරසිය විසි තුනකි. මේ උතුම් ගාථාවන් ශාස්තෘ ශාසනය නමින් හඳුන් වන්නේ මේ තුළ පවතින සුවිශේෂී ගුණයක් නිසාය. එනම් මේ උතුම් ගාථාවන් ගේ අරුත් අවබෝධ කර ගෙන ඒ අනුව ජිවිත සකසා ගත හොත් ඒ ශ්‍රාවකයා හට මේ සංසාර දුකින් අත් මිදී ඒ අමා නිවන සාක්‍ෂාත් කළ හැකිය.

මහනුවර කාලයෙහි විසූ වැලිවිට ශ්‍රී සරණංකර සංඝරාජයන් වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යානුශිෂ්‍ය පිරිස මහනුවර සාහිත්‍ය ඉතිහාසය බැබලුවන් වේ. පාලි ප්‍රබන්ධකරණය මෙන්ම පාලි දහග්න්‍යාය හෙළ බසින් තැබීම සඳහා මහත් උත්සාහයක් ගත්තේද සඟ රජ ශිෂ්‍යානුශිෂ්‍ය පිරිස ය. එහිදී පළමුවෙන් කළ දේ පාලි දහම්නය හෙළයෙන් කළ පැරණි සන්න මතුකර ගැනීමයි.
මේ උත්සාහය නිසා එතෙක් අප්‍රකටව පැවති පැරණි සන්න ගණනාවක් නැවත සාහිත්‍යයේ දිස්වන්නට විය. සඟරජ හිමියන් ඇරඹූ මේ කාර්යය වඩාත් දියුණු කරන ලද්දේ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිස් විසිනි. ඒ අනුව එවක ලියූ සූත්‍ර සන්න ගණනාවක් පවතී. ඒවා අතර සතිපට්ඨාන සූත්‍ර සන්නය එවක බොහෝ දෙනෙක් භාවිත කළ පොතකි. එය සග රජ හිමියන්ගේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය තිබ්බටුවාවේ නාහිමියන් විසින් ලියන ලද්දකි.

''බුදු රජාණන් වහන්සේ ලුහුඩු ධර්ම දේශනා දම් සභා මණ්ඩපය'' යන මෙම කෘතිය තුළ බුදු පියාණන් වහන්සේගේ සතර අකාරවන ධම්ම දේශනා ක්‍රමවේදය තුළින් මහ රහතන් වහන්සේලාට මෙන්ම ගිහි සැදැහැවතුන් හටද ධර්මය දේශනා කර දැහැමි මාර්ගයට ගත් අකාරය සදහන් වන අතර මෑත කාලීන සමාජයේ සියලු දෙනා හටද ඉතා වටිනා කෘතියක් ලෙස හැදින්විය හැකිය.

සබ්බමතථිතිබෝ කච්චායන අයම්කෝ අනෙතා සබ්බනතථිබො අයං අනේතා, එතේ බෝ කච්ජායන, උභෝ අන්තේ අනුපගම්ම තථාගතෝ ධම්මං දේසෙති.
කච්චායනය ! සියල්ල ඇතැයි යන දැකීම එක් අන්තයකි. සියල්ල නැතැයි යන දැකීම දෙවන අන්තයයි. කච්චායනය ! මෙම අන්ත දෙකටම නොපැමිණ තතාගතයන් මධ්‍යම මාර්ගයෙන් ධර්මය දෙශනා කරන්නේය.
'බුදුරජාණන් වහන්සේ'

දැනට අප මුද්‍රණය කරණ ලද කෘති අවසන් වී ඇති බැවින් ඔබගේ විශේෂ ඉල්ලීම මත නව කෘති මුද්‍රණය කරනු ලබයි. විමසන්න (+94 71 331 4444) 
ශ්‍රී සම්බුද්ධ මෙහෙයුම් පුණ්‍ය භාරයේ පණිවිඩය...
ත්‍රෙෙලෝකනාථ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛයෙන් වදාළා වූ උතුම් සම්බුදු වදන කමටහන් කෙරෙනා ''සද්ධර්මධාරා භාවනා වැඩසටහන'' සඳහා යෝගියෙකු ලෙස හෝ පාඨකයෙකු ලෙසින් ඔබ හා සම්බන්ධ වන්නේ භක්ති පූර්වකවය. අතිපූජනීය බම්බලපිටියේ ඤාණාලෝක හිමිපාණන්ගේ උපදේශකත්වය හා අනුශාසකත්වය පරිදි මෙම සද්ධර්මධාරා තෝරාගත් සූත්‍ර දේශනා සංග්‍රහය සම්පාදනය කෙරිණි.
උතුම් සම්බුද්ධ භාෂිතය ප්‍රායෝගික පදනමක් මත පිහිටා ඉදිරිපත් කෙරෙන මෙම තෝරාගත් සූත්‍රගත දේශනාවන් උපයෝගී කරගනිමින් යෝගියෙකු ලෙස ආර්ය මාර්ගය හා සම්බන්ධ වන ඔබ සැබෑ බුදු වදනින් ආලෝකවත් වනු ඇත. න්‍යායාත්මක කරුණු ඇසුරු කරගනිමින් මෙන්ම භාවනා අත්දැකීම් තමා තුළින් ම ළඟා කර ගැනීමට අවස්ථාව ඔබට උදාවනු ඇත. ශ්‍රද්ධා ඉන්ද්‍රිය සහ ශීලය හා තපස, බල ධර්මයන් වශයෙන් දියුණු කර ගන්නා අතරෙහි සද්ධර්මධාරා තෝරාගත් සූත්‍ර දේශනා ග්‍රන්ථය ඇසුරු කරන ඔබ ධර්ම මාර්ගයෙහි උපරිම ඵල අත්විඳිනු දැකීම අපගේ විශ්වාසයයි.

A detailed description of one of the most used suttas by ven.Balangoda Dhammananda 

ජාතක පොත සම්බන්ධ විවිධ ප්‍රස්තුත විවරණය වී ඇත්තේ නමුත්, මෙම ග්‍රන්ථය නවමු ප්‍රවේශයක් සහිත දාර්ශනික විග්‍රහයක් බැව් ග්‍රන්ථය නිරික්ෂණය කිරීමෙන් පැහැදිලි වේ. එය මනාව සනාත වන්නේ, ප්‍රස්තුත මාතෘතා සියල්ලෙහි අවසානයේ දී නිගමනය හැඳින්වීම තුළඳීම සනාථ කොට ඇති හෙයිනි. මෙම පුස්තුත විග්‍රහය එතෙක් මෙහෙන් සාකච්ඡාවට භාජනය නොවූ උපන්‍යාශයක් බැව් ද සිහිපත් කරම්.ජාතක පොත හුදු ග්‍රන්ථයක් නොවන බවත්, දාර්ශනික ව්‍යුහයකින් සමුහනය වී ඇති බවත් මෙම ග්‍රන්ථයේ ප්‍රස්තුත මාතෘකා තුළින් මනාව සනාථ වෙයි. සැම පුස්තුන මාතෘකාවක් ම නිරික්ෂණ, පරික්ෂය හා සාධක කරුණු අනුව සනාථ කරන ලද උපන්‍යාශ බැව් මනාව පැහැදිලිය. එබැවින්, කියවීම කියවීමට, උචිත ග්‍රන්ථයක් ලෙස මෙම ග්‍රන්ථය සඳහන් කරමි.
කතුවරයා ඉදිරිපත් කොට ඇති තාර්කික පද බෙදීම මගින් ජාතක කතාව පිළිබඳ ප්‍රස්තුතය ග්‍රහණය කරගැනීම අතිශයින් සරල කොට තිබේ. අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ප්‍රස්තුතය, ආර්ථිකය පිළිබඳ ප්‍රස්තුතය, ස්ත්‍රීභාවවේදය පිළිබඳ ප්‍රස්තුනය, භික්ෂු ආකල්පය පිළිබඳ ප්‍රස්තුතය, රාජ්‍ය පාළනය හා ධාර්මික බව පිළිබඳ ප්‍රස්තුතුතය යනාදිය ධර්ම ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයෙහි යෙදෙන්නට ග්‍රහණය කරගැනීමේ පහසුව මෙම ග්‍රන්ථය මගින් සිදුකොට තිබේ. එමඟින් පාසල්, පිරිවෙන්, විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයන්ට මෙන්ම, සාමාන්‍ය පාඨකයාට ද වැදගත් වනු නොඅනුමානය.

පේරාදෙණිය ශ්‍රී ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයෙහි
පාලි හා බෞද්ධ අධ්‍යයන අංශයෙහි අංශාධිපති
ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය,
ආචාර්ය මුවඇටගම ඤාණානන්ද නාහිමි

ශාස්ත්‍රීය උවමනාවෙන් බුදු ගුණ ගැන තොරතුරු සොයන ගුරු - සිසු - ලේඛක - දේශක පිරිසට මෙයින් ප්‍රයෝජන ලබාගත හැකිය. එහෙත් මෙම පොත සැකසීමේ විශේෂ අරමුණ බුදුගුණ හඳුනාගෙන ශ්‍රද්ධාව උපදවා ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කොට උතුම් සැනසීම ළඟාකර ගන්නට කැමති ඒ සම්බන්ධයෙන් උත්සාහවත් පිංවතුන්ට ඒ සඳහා සහාය වීමයි.

මෙම පොත කියවීමෙන් පසු මගේ තුන් ප්‍රණාමයකි. සත්ත්වයා පිළිබඳව ගැඹුරු වුත් විස්තීර්ණ වූත් දැනුම් ප්‍රවාහයක් ඉදිරිපත්කොට ඇති බුදුන් වහන්සේටත්, උන්වහන්සේ ලොවට දුන් සංස්කෘතියටත්, එතරම් සංකීර්ණ නොවූ මෙම දැක්ම කියවීමට පහසු මන්න්පිනවන බසකින් මුත් පරිසමාප්තව ඉදිරිපත් කොට ඇති මහාචාර්ය භික්ඛු මිහිත හිමිටත් ය.
ආචාර්ය හෙල් මුත් බර්කාට්, ටොරොන්ටෝවේ රයර්සන් බහුතාක්ෂණික සරසවියේ භෞතික විද්‍යා මහාචාර්ය: 'විද්‍යාව සාමය උදෙසා' (Science for Peace) සංගමයේ සභාපති.

කතෘතුමාගෙන්...
බුද්ධත්වයට පත්වීමේ හැකියාවක් කෘත්‍රිම බුද්ධියට (AI) ඇතැයි ද, බෞද්ධයාගේ අවසාන ඉලක්කය වන නිර්වාණය කරා ළඟා වීමට ද කෘත්‍රිම බුද්ධියට ඉහළ විභවයක් ඇතැයිද,** අපරදිග බොහෝ තැන්හි කතා වන මොහොතක, ඒ පිළිබඳව ගැඹුරෙන් විමසා බැලීමේ උවමනාවක් මට ඇතිවුණි. මේ පොතඔබ අතට පත් වන්නේ ඒ හේතුවෙනි.කෘත්‍රිම බුද්ධියේ ප්‍රඥාවට ළඟා විය හැකි ලෞකික උච්චස්ථානයට බුදු දහමේ අග්‍රඵලය ලඝු කිරීම සැහැල්ලුවෙන් සැලකිය හැකි නොවේ. මෙම ග්‍රන්ථය මවිසින් ලියන්නට යෙදුණේ මේ කාරණය පැහැදිලි කිරීමටය. ඒ සඳහා බුදු දහමේ උගන්වන හේතුඵලවාදය වන පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය කේන්ද්‍රීය කර ගැනුණේ මිනිසාගේ සාංසාරික පැවැත්ම ඇසුරෙන් මෙවන් මතයන්ට පිළිතුරු සෙවිය යුතු නිසාය.
කෘත්‍රිම බුද්ධිය නිර්වාණ අවබෝධය කිරීමත්, කෘත්‍රිම බුද්ධිය ඇසුරෙන් එහි සහය ලබා මිනිසුන් වන අප නිර්වාණ අවබෝධය ලබා ගැනීමත් එකිනෙකට වෙනස් සංකල්ප දෙකකි. බුද්ධිමත් මිනිසුන් හැටියට අප විසින් කළ යුතු වන්නේ නිර්වාණාවබෝධයට නවීන තාක්ෂණික මෙවලම් කුමන ආකාරයකින් පිහිටාධාර කරගත හැකි දැයි සොයා බැලීමයි. මේ පොත එවැන්නකට ද ඔබගේ දෙනෙත් පාදනු ඇත.

කතෘතුමාගෙන්...
සංසාර ගමන භයානක දුක් සහිත ය. නුවණැති බෞද්ධයාගේ පරම අභිලාෂය විය යුත්තේ මේ සංසාරයෙන් මිදී නිවන් දැකීමයි. නිවන් මඟ ගිය හැක්කේ බුද්ධෝත්පාද කාලයක මිනිස් භවයක් ලැබූ අයෙකුට පමණ ය.අපි මේ ජීවත් වන්නේ ගෝතම බුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය ලොව පවතින කාලයේ යි. බුද්ධෝත්පාද කාලයක් පහළ වන්නේ කල්ප ගණනකට පසුවයි. බුද්ධෝත්පාද කාලයකදී වුවත්, මනුස්ස ප්‍රතිලාභයක් නොලැබුනහොත් සද්ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි වෙයි. නිවන් දැකීමට ලැබෙන අවස්ථාව "කණ කැස්බෑ විය සිදුරකින් පුන්සඳ බලනවාටත් වැඩිය දුර්ලභයි" කියන්නේ ඒ නිසාය.සාංසාරික දුක ඇතිවන අන්දම පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය පහදා දෙයි. දුකට හේතුව තණ්හාවෙන් සසරට බැඳීමයි; හෙවත් උපාදානයයි. උපාදානය ඇතිවන්නේ අවිද්‍යාව හෙවත් දුක ඇති වීමට හේතුව නොදැනීම යි. ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීමෙන් අවිද්‍යාව දුරුකර, තණ්හා උපාදාන අහෝසි කළ හැකි යි.
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ පළමු පියවර සම්මා දිට්ඨිය යි. සම්මා දිට්ඨිය යනු සියලු සංස්කාරකයන්ගේ අනිත්‍ය, අනාත්ම බව දැකීම යි. සම්මා දිට්ඨිය වැඩුනු විට සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස යන සංයෝජන තුන ප්‍රහාණය වී, සෝවාන් ඵලයට පත් වෙයි. සෝවාන් වීම යනු පරම නිවන් මඟට පත්වීම යි.ගිරිමානන්ද සූත්‍රයේ දේශනා කර ඇති පරිදි අනිච්ච සඤ්ඤා, අනත්තසඤ්ඤා වඩා, සෝවාන් මාර්ග ඵල සාක්ෂාත් කර ගන්නා පිළිවෙත මෙම පොත් පිංච විස්තර කරයි

ත්‍රිපිටකයේ එන දීර්ඝතම සූත්‍රය වශයෙන් සැලකිය හැකි මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රය මුඛ්‍ය මුලාශ්‍රය කොට ගනිමින් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ ඒ අසමසම ශ්‍රී සම්බුද්ධ චරිතයේ අවසන් තෙමස පිළිබඳව කෙරෙන ශාස්ත්‍රීය විමර්ශනය යි. " ශ්‍රී සම්බුද්ධ පරිනිවාර්ණය "

This Vinaya treatise entitled Upasampadā-sīlaya, which was commenced by us-Rerukāne Chandavimala Mahasthavira-with the intent of guiding aspirants who have undertaken higher ordination (upasampadā) and entered the homeless life in the noble Dispensation (nairyyāņika śāsana) of the Blessed Buddha, the Great Compassionate One, for the purpose of liberation from the suffering of samsāra, is hereby brought to completion.  in sinhala translate

There are nine virtues such as Araham Sammāsambuddho in the gem of Buddha. There are six virtues such as Svākkhāto Bhagavato Dhammo in the gem of Dhamma. There are nine virtues such as Supațipanno Bhagavato sāvaka Sangho in the gem of Sangha. When all are added up there are twenty four virtues in the triple gem. It is called "Sūvisi mahā gunaya". This book describing those twenty four virtues is named Süvisi mahā guņaya.  in sinhala ranslate

කෘතිය තුළින්...
බුදු බණ ඇතුළත් ධර්ම ග්‍රන්ථ මේ රටේ අප්‍රමාණ ලෙස ලිය වී ඇත. දැනටත් ලියවෙමින් පවතී. එසේ අපමණ බුදුබණ ලියවී තිබුණත් ඒවා කියවා යහමගට පිවිස ඇත්නම් ඒ සීමිත පිරිසකි. එසේ පැවසිය හැක්කේ මංකොල්ලකෑම්, මිනීමැරුම් හා ස්ත‍්‍රී දූෂණ වල ප්‍රමාණය දිනපතා ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන හෙයිනි. බණ පොත් අපමණ බිහි වුවත් ඒවා ධර්ම රසයෙන් කියවීමටත් වටහා ගැනීමටත් එම බණ පොත් රචිත භාෂාව සරල සුගම විය යුතුය. සිතට දැනෙන බුදු බණ - 01 නමැති ධර්ම පුස්තිකාව සැබවින් ම සරල සුගම කටවහරින් රචනා වී ඇති නිසා සෑම නිවසකම අනිවාර්යයෙන් තිබිය යුතු ම විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස සැදැහැවත් බොදු ජනහද තුළ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වනු ඒකාන්තයි.