History & Culture

කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසී ගිය බෞද්ධ ඉතිහාසය පුරාවිද්‍යාත්මකව ගොඩගැනීමේ ක්‍රියාවලිය හා සම්බන්ධ වටිනා හා ඉතා දුර්ලභ තොරතුරු රැසකින් සමන්විත චාර්ල්ස් ඇලන් විසින් රචිත The Buddha And sahibs  ග්‍රන්ථයේ පරිවර්තනයයි බුද්ධභූමි ආලෝකනය. 

සිංහල සංස්කෘතියේ පදනම ආරම්භයක් කොට ගනිමින් කෘතියේ අවසානය ලංකාවේ බි්‍රතාන්‍ය ආධිපත්‍යය පිහිටුවීම දක්වා වූ බොහෝ මාතෘකා ඔස්සේ දෝලනය වෙමින් රචනා වූ ග්‍රන්ථයකි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන අපි වාසනාවන්තයෝ. අපට අවුරුදු දෙදාස් පන්සිය ගණනකටත් වැඩි කාලයක සිට පැවත එන සංස්කෘතික උරුමයක් තියෙනවා. මේ සංස්කෘතික උරුමයේ එක් කොටසක් තමා ලංකාව පුරා පිහිටි ඓතිහාසික ස්ථාන. මේ පොතේ අරමුණ එවැනි ස්ථානයක් වන ඉසුරුමුණි රජමහ වෙහෙරෙහි ආගමික වටිනාකමත්, ඓතිහාසික වටිනාකමත් හදුන්වා දීමයි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන අපි වාසනාවන්තයෝ. අපට අවුරුදු දෙදාස් පන්සිය ගණනකටත් වැඩි කාලයක සිට පැවත එන සංස්කෘතික උරුමයක් තියෙනවා. මේ සංස්කෘතික උරුමයේ එක් කොටසක් තමා ලංකාව පුරා පිහිටි ඓතිහාසික ස්ථාන. මේ පොතේ අරමුණ එවැනි ස්ථානයක් වන ඉසුරුමුණි රජමහ වෙහෙරෙහි ආගමික වටිනාකමත්, ඓතිහාසික වටිනාකමත් හදුන්වා දීමයි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන අපි වාසනාවන්තයෝ. අපට අවුරුදු දෙදාස් පන්සිය ගණනකටත් වැඩි කාලයක සිට පැවත එන සංස්කෘතික උරුමයක් තියෙනවා. මේ සංස්කෘතික උරුමයේ එක් කොටසක් තමා ලංකාව පුරා පිහිටි ඓතිහාසික ස්ථාන. මේ පොතේ අරමුණ වන්නේ එවැනි ස්ථානයක් වන සිරි දළදා මාලිගාවෙහි ආගමික වටිනාකමත්, ඓතිහාසික වටිනාකමත් හදුන්වා දීමයි.

මෙම ග‍්‍රන්ථයෙහි විජය රජතුමාගේ පටන් අපේ අවසාන පාලකයා වූ ශ‍්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජු දක්වා රජ පෙළපතෙහි කථා සාරාංශය ඇතුළත් වේ. 

ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සූවිසි විවරණ කථා, දශ පාරමිතා බුද්ධ චරිතය, බුදුවීම සහ පිරිනිවන් පෑම, ධාතු නිධාන, ධර්මාශෝක රජු අසූහාර දහසක් වෙහෙර තැනීම, ලංකාවේ බුදු සසුන පිහිටුවීම මෙම පොතේ ප‍්‍රථම කොටසට ඇතුළත් වන අතර දෙවැනි කොටසින් දුටු ගැමුණු රජතුමාගේ ලෝක ශාසන සේවාව ද දශමහ යෝධයන්ගේ විස්තර ද වර්ණනා කෙරේ. අඩසිය වසකට ආසන්න කාලයක් අනුරාධපුර රාජධානියේ අණසක පැතුරූ එළාර ද්‍රවිඩ රජ පරාජය කිරීම පිළිබඳ විශ්මය දනවන කථා පුවත ප‍්‍රධාන වශයෙන් මීට ඇතුළත් වේ. 

බුදුන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතූන් වහන්සේ පිළිබඳව පහන් සංවේගය ඇතිවන පරිදි ලියන ලද වැදගත් පෞරාණික ධර්ම සංග‍්‍රහයකි. ඓතිහාසික චාරිත‍්‍ර වාරිත‍්‍ර, පුද සිරිත් ඇතුළත් වටිනා බණ පොතකි. බෞද්ධ ඓතිහාසික තොරතුරු රාශියක් ඇතුළත් බෞද්ධ ඉතිහාස ග‍්‍රන්‍ථයකි. ශ‍්‍රී දළදා වහන්සේගේ ඉතිහාසයත් එය ලංකාවට සම්ප‍්‍රාප්ත වීමෙන් පසුව වූ විවිධ දේශපාලනික වෙනස්වීම් වලට මුහුණ දුන් ආකාරයත් මෙම පොතින් විස්තර වේ. තරුණ මහලූ සැමට මේ කෘතිය අතිශයින් වැදගත් වනු ඇත. 

දළදා වහන්සේගේ සම්පූර්ණ ඉතිහාසයත් විවිධ පූජා හා ප‍්‍රාතිහාර්යන් සම්බන්ධවත් කරුණු සදහන් මෙය කුඩා නමුත් ඓතිහාසික වශයෙන්, ආගමික වශයෙන් හා සාහිත්‍යමය වශයෙන් වටිනා ග‍්‍රන්ථයකි. 

කුසිනාරා නුවර මල්ල රජදරුවන්ගේ උයනෙහි දී බෙදීගිය ධාතූන්ගෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ පිළිබඳ කතා ප‍්‍රවෘත්තිය මෙයට ඇතුළත් වේ. කාවන්තිස්ස රජතුමා මාගම ගැමුණු කුමරුට භාර දී සේරු නුවරට යාම, එහිදී රජවරු කිහිප දෙනෙකුගේ සහභාගීත්වය ලබා මංගල මහා සෑය ඉදිකරවා ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත් කිරීම මෙහි ස`දහන් වේ. මේ නිසා බෞද්ධයන් විසින් කියවනු ලැබිය යුතු ඓතිහාසික මෙන් ම බෞද්ධ ග‍්‍රන්ථයකි. 

දෙස් විදෙස් විද්වතුන්ගේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර වූ ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකර ලියා පල කළ 52 වැනි ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථය " රාවණ ශිෂ්ටාචාරය " යි. ඇමෙරිකා මහද්වීපයේ සහ යුරෝපයේ, ශ්‍රී ලංකාවෙන් සංක්‍රමණය වූ යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් - හෙළයන් -අද දක්වා උසස් සමාජ තලයේ ජිවත් වන බැව් ඉතා පැහැදිලි ලෙස මෙම ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ

සෙල්ලිපි හා සන්නස්වලින් හෙළිවන ලංකාවේ සමාජය - විශේෂයෙන් කෑගලූ දිස්ත‍්‍රික්කය, හතර කෝරළය, තුන් කෝරළය මෙන් ම අනෙකුත් ප‍්‍රදේශවලත් අතීතයේ පැවති සමාජ තත්ත්වය ගැන සෙල්ලිපි සහ සන්නස් පදනම් කර ගෙනෙන විස්තරයක් මෙයට ඇතුළත් වේ. ක‍්‍රි.ව. 12 වන සියවසේ සිට 19 වන සියවස දක්වා වූ කාල පරිච්ජෙදය තුළ සැකසුණු එම ලේඛන වෙන් වෙන් වශයෙන් දක්වා ඇති අතර සමහරෙක රූප සටහන් ද ඉදිරිපත් කර තිබේ.