History of Sri Lanka

නීතිඥ ආචාර්ය චන්ද්‍රසිරි විජයවික්‍රම මහතා විසින් රචනා කරන ලද ලංකාවේ කළු සුද්දන්ගේ පාලන සමය දෙවන භාගය නැමැති මෙම කෘතිය තුළ ලංකාවේ තිබෙන භූමි අසමමිතිකතාවය, භූගෝලවිද්‍යා අවපාලනය ,බුදු දහම හා භූගෝලවිද්‍යා නීතිය යන සාධක මත රටට තිරසාර සංවර්ධනයක් ළගාකර ගත හැකි ආකාරයත් තවත් එවැනි ඉතා වටිනා මතෘකාවන් බොහෝමයක් පිළිබදවත් මෙම කෘතිය තුල සාකච්චා කරණු ලබයි.

පූජ්‍ය ඇති පොළ මංගල හිමියන් විසින් ගිහියෙකු ලෙසද යතිවරයකු ලෙස ද ලියන ලද ශාස්ත්‍රීය ලේඛන සිය ගණනකි. ඒ අතරින් ලියවිලි දහයක් තෝරාගෙන පුරාතන ලක්දිව නමින් ග්‍රන්ථයක් මෙලෙස ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබිම අගය කළ යුතුය. මංගල හිමියන් වඩාත් ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කර ඇත්තේ යටත් විජිත සමයේ ඉතිහාසය පිළිබඳවය. එම යුගය පිළිබඳව දැනට ජීවත්ව සිටින ප්‍රාමාණික උගතුන් කීපදෙනා අතර උන්වහන්සේගේ නම ඉහළ ස්ථානයක ලා සැලකිය හැකිය.කෙසේ වුවද, මේ ග්‍රන්ථය සඳහා මංගල හිමියන් තෝරාගෙන ඇත්තේ පුරාතන ඉතිහාසය පිළිබඳව උන්වහන්සේ විසින් ලියන ලද ලිපි දහයකි. ඒවා අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරු යුග වලට අදාළ විවිධ මාතෘකා අළලා ලියවී ඇත. මේ ලිපි මගින් තමන් වහන්සේ පුරාතන ඉතිහාසය පිළිබඳව ද තම දැනුම සහ නිපුණතාව ප්‍රකට කරනු ලැබ ඇත. ඉතිහාසය යනු හුදෙක රජවරුන් බලයට පත් වීම සහ ඔවුන් විසින් කරන ලද කටයුතු පමණක් නොවන බව මේ ග්‍රන්ථයේ ඇතුළත් ලිපි වලින් මනාව තේරුම්ගත හැකිය. ඉතිහාසය දෙස මානව විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියකින් බැලීමට මංගල හිමියන්ට හැකි බව මේ ලිපි මාලාවෙන් පැහැදිලිය. ශ්‍රී ලංකාව හඳුන්වන ලද පැරණි නම් අසූ හතක් පිළිබඳව මෙහි ප්‍රථම ලිපියට විෂය වී ඇත. මෙරට පුරාණ ගම, වැව්. කාසි, ආහරණ සහ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව ලිපි දෙකක් ද මෙරට විසූ මහා රජවරුන් දෙදෙනෙකු වන විජයබාහු සහ පරාක්‍රමබාහු ගේ කාර්යය සාල්‍ය පිළිබඳ ලියවී ඇති ලිපි දෙකෙන් එම ශ්‍රේෂ්ඨයින් ශාස්ත්‍රීය ලෙස හඳුන්වා දීමට කටයුතු කර ඇති ආකාරය ප්‍රසංශනීයය.
පූජ්‍ය ඇති පොළ මංගල හිමියන් දශක ගණනාවක් තුළ ශාස්ත්‍රීය ලෝකයට කළ මෙහෙවර අනාගත පරපුර වෙත මෙලෙස ග්‍රන්ථානුගතව ඉදිරිපත් කිරීමට විවේකය සහ අවස්ථාව ලැබේවායි ද නව පර්යේෂණ මගින් අප සැම දැනුවත් කිරීමට උන්වහන්සේට හැකි වේවායි ප්‍රාර්ථනා කරමි.
මහාචාරය අනුර මනතුංග, පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරල්

ජී. ප්‍රසාදිනී ද සිල්වා විසින් රචිත, සලාගම ප්‍රජාවගේ ඓතිහාසික පසුබිම සහ තොරතුරු ඇතුළත් පොතකි. මෙම කෘතිය මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල කුරුඳු වගාව සහ වෙළඳාම සමඟ ඓතිහාසිකව බැඳී පවතින සලාගම (සාලිය) කුලය පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය කරයි. 

ඔහු ජිවත් වූයේ උඩරට කැරැලි දෙකකින් උගත් පාඩම් මතඉංග්‍රීසි පාලකයන් විසින් රට ස්ථාවර කරමින් සිටි දහනව වනි ශත වර්ෂයේ දෙවැනි භාගයේය.එබැවින්ම ඔහුගේ වෙහෙසකර රාජ්‍ය සේවය රටේ සිදු වූ සමාජ දේශපාලන ආර්ථික හා අධ්‍යාපනික පරිවර්තන ක්‍රියාවලි ඉතිහාසයේ කුඩා පරිච්ඡේදයක් බවට පත්වෙයි.අමිහිරි ළමා කාලයකින් පසු අධිෂ්ඨානයෙන් කැපවීමෙන් සිය ජීවිතය සාර්ථකව ගොඩනගාගත් ඔහු ළමා කාලයේ සිටම සිංහල, ඉංග්‍රීසි, පාලි, සංස්කෘත ඉගෙන භාෂා ප්‍රවීණයෙකු ඔබට පත්වෙයි. කාලිදාසගේ මේඝ ධූත කාව්‍යය සිංහලයට පරිවර්-තනය කරයි. අලිඛිත උඩරට නීතිය, නීති නිඝණ්ඩුව නමින් ග්‍රන්ථාරූඩ කරයි.ඔහුගේ සුජාත පුත්‍රයෙකු මෙන්ම ප්‍රකට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු වූ ටිකිරි බණ්ඩා පානබොක්කේ (කනිෂ්ඨ) ලද ප්‍රසිද්ධිය පියා වූ ටිකිරි බණ්ඩා පානබොක්කේට (ජ්‍යෙෂ්ඨ) නොලැබී ගිය සෙයකි.වසර සියයකට ආසන්න කාලයක් සැඟව තිබූ ඔහුගේ ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානය මෙසේ සිංහලයෙන් එළි දැක්වීම මගින් එම අඩුව සපිරේ.

" ලක්දිව පරංගි ප්‍රයත්නය " නමැති මෙම ග්‍රන්ථය 1506 -1658 කාලය තුළ මෙරට පරංගි ක්‍රියාකාරකම් ගැඹුරින් සලකා බලන නූතන පර්යේෂණ අඩංගු කෘතියකි. පරංගීන්ගේ මෙරට සම්ප්‍රාප්ති කාලය, කෝට්ටේ, සීතාවක, මහනුවර සහ යාපන රාජධානි සමග හටගත් ගැටුම්, ඒවායේ ප්‍රතිඵල විශ්ලේෂණය කෙරේ.මෙහි සකාරණව විග්‍රහ කෙරෙන්නේ. පරංගීන් මෙරට ඇති කළ කැළඹිලිකාරි තත්වයත්, විදේශිකයා පිටු දැකීමට මෙරට විරෝදාර රණකාමී රජවරුන් සහ ජනතාව ගත් අප්‍රහිතක උත්සාහයකි. එකී උත්සාහයේදී මෙරට ඇති වූ විනාශය, වෙනස්කම්ද, ආර්ථික, ආගමික, සමාජයීය ක්‍ෂේත්‍රවල ඇති කළ බලපෑම් ද ගෙන හැර පායි. මෙම චිත්තාකර්ෂණීය වුද, චිත්ත සන්තාපයට හේතු වන්නා වූද ඉතිහාස කතා පුවත පාඨකයාගේ සිත් ගන්නා අයුරින් ඉදිරිපත් කෙරේ.

ලංකාවේ උතුර - නැගෙනහිර වෙසෙන ද්‍රවිඩ ජනයා දැවැන්ත ඉතිහාස විකෘතියක් නිසා අන්‍ය ජාතියක් ලෙස ජිවත් වන මෙරට කාලිංග වැසියෝය. ක්‍රි.පූ. 260 අශෝක රජුගේ කාලිංග යුද්ධයේ දී තම තමන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂාවට ලංකාවට පමණක් නොව අග්නිදිග ආසියාව දක්වා ඔවුහු ගියහ. අශෝක රජු නොමග යැවෙන සේ තමන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඔවුන් මෙහිදී කතා කළේ දෙමළ බසයි. මේ ඉතිහාසමය පටලැවිල්ල ගැන උතුරේ ජනතාව තවමත් දන්නේ නැත. එදා ලංකාවට පැමිණි කාලිංගයෝ බෞද්ධයෝය; ආර්යයෝය; ක්ෂත්‍රියයෝය; ද්‍රවිඩයෝ නොවේ. ඔවුන්ගෙන් අති බහුතරයක් මෙරට හින්දූන් බවට පත් කරවනු ලැබුවේ එළාර රජතුමාය. මේ ඓතිහාසික පුවත ප්‍රථම වරට ඉතිහාසයට එකතු කරනු ලබන්නේ මෙරට රාජ්‍ය සම්මාන ලාභී ශාස්ත්‍රීය සාහිත්‍යයට ප්‍රමුඛත්වය දෙන ලේඛකයෙකු වූ දිනමිණ පුවත් පතේ හිටපු ප්‍රධාන කර්තෘවරයෙකු වූ බන්දුපාල ගුරුගේ මහතාය. අපේ ඉතිහාසයට අලුතෙන් එකතුවන මෙම සංසිද්ධිය රටේ අනාගත සිංහල, දෙමළ ජාතික එකමුතුව සහෝදර බැම්මකින් බැඳවීමට පියවර ගැනෙනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගය යනු 1796 සිට 1948 දක්වා වූ කාලයේ ඉතිහාසයයි. 1796 සිට ඕලන්දයන් යටතේ පැවති මුහුදුබඩ පළාත් බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතේ වූ අතර 1815 දී උඩරට රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය යටතට පත් වීමත් සමඟ මුළු දිවයිනම බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ විය. එය සමග වසර 2300කටත් වැඩි කාලයක් දිවයිනේ වූ දේශීය රාජාණ්ඩුවේ පාලනය අවසන් කළේය. දිවයිනේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය 1948 දී නැවත නිදහස ලබා ගන්නා තෙක් පැවතුණි.බ්‍රිතාන්‍ය යුගය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන, සමාජ, ආර්ථික, පරිපාලන සහ සංස්කෘතික පරිසරය තුළ විප්ලවකාරී වෙනසක් ඇතිවිය. ලංකා ඉතිහාසයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගය නම් මෙම කෘතිය තුළින් ඒ පිළිබදව කරුණු රාශියක් අනාවරණය කර ගත හැකිය.

දෙස් විදෙස් විද්වතුන්ගේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර වූ ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකර ලියා පල කළ 52 වැනි ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථය " රාවණ ශිෂ්ටාචාරය " යි. ඇමෙරිකා මහද්වීපයේ සහ යුරෝපයේ, ශ්‍රී ලංකාවෙන් සංක්‍රමණය වූ යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් - හෙළයන් -අද දක්වා උසස් සමාජ තලයේ ජිවත් වන බැව් ඉතා පැහැදිලි ලෙස මෙම ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ

රාවණවත - ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකරයන් හමුවී සාකච්ඡා කරන ලද තොරතුරු පදනම් කර ගනිමින් නන්දන තෙන්නකෝන් මහතා විසින් මව්බිම ඉරිදා සංග්‍රහයට ලියන ලද ලිපි පෙල මෙලෙස රාවණාවත ලෙසින් පාඨක ඔබට පරිශිලනය සඳහා ග්‍රන්ථයක් ලෙසින් ලබා දී ඇත.   

හෙළ ඉසිවර මහ රාවණ - ලක් ඉතිහාසයෙන් වසන් කළ වීරවරයාගේ පුනරාගමනය නොහොත් "හෙළ ඉසිවර මහ රාවණ" කෘතිය මුළු ජාතියේ ම පියවී තිබුණු දෑස් අරවන්නට සමත් වනු නොඅනුමානය. සරළ වහරින් කථා ස්වරූපයෙන් ලියා ඇති මෙය සත්‍යය සොයන දරුවන්ට මෙන් ම වැඩිහිටියන්ට ද එක ලෙස රසවිදිය හැකි අනර්ඝ කෘතියකි.

යක්ෂ ගෝත්‍රිකයෝ - ආචර්ය මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකර මහතා විසින් ලංකාදීප පත්‍රයට වරින් වර සපයන ලද යක්ෂ ගෝත්‍රිකයෝ නමින් පළ වූ අන්තර්ගත ලිපි පෙළ මෙලසින් යක්ෂ ගෝත්‍රිකයෝ යන මැයෙන් ග්‍රන්ථයක් ලෙසින් සම්පාදනය කොට ඇත. රූප සටහන් සහිතව නිරවුල් ව, පැහැදිලි ව කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇති ආකාරය ප්‍රශංසනීය ය.