Buddhist Poems

මේ කාව්‍යයෙහි ඇතුළත් වන්නේ මාතර දෙ සරම් මුදලි මහතා  විසින් නිල්වලා ගගෙහි පස්වැනි වරටත් පවත්වන ලද ගංගාරෝහණ පූජාව පිළිබද වර්ණනයකි. එහිදී කවීන් ක්කීප දෙනකු සිවුපද පැදිය උපයෝගී කරගනිමින් ගංගාරෝහණ පූජාවෙහි ස්වරූපයත්, එය නැරඹීමට පැමිණි ජනයාගේ විවිධ හැසිරීම් විලාසයනුත් අව්‍යාජව කියා පෑමට උත්සාහ කොට ඇත. ඒ මගින් එදා ජන සමාජය පිළිබදව අප නොදන්නා නොයෙක් පැති පිළිබදව විවිධ තොරතුරු දැනගැනීමටද මේ ගගරු පුද කවි අපට ප්‍රයෝජනවත් වේ.

 ඒ ඒ මාධ්‍යයන්හි නිරත වූ විවිධ දක්ෂතා ඇති නිර්මාණ කරුවෝ බුද්ධ පරිනිර්වාණයේ සිට අද දක්වා නොව හෙට දිනත් ජාතක කථා කියවා රසවිඳ එම රසය තම පන්හිඳෙන්, තෙලිතුඩෙන්, ගායනයෙන්, වාදනයෙන්, සාහිත්‍ය ලෝකය වර්ණවත් කරමින් මහ පෙරහරක සැමදා ගමන් කරති. පොතුපිටියේ අමරසේකර පහළ විතාන කවියා ද, මේ ජාතක ශතකය නම් කාව්‍ය නිර්මාණය සමග එම පෙරහැරට එක් වී සිටියි. මේ ඔහුගේ 24 වැනි දිගහැරුමයි.

වසර තිස් පහකට අධික කාලයක් ලේඛන කලාවේ නියුතු මෙම කතුවරිය ස්වයං නිර්මාණ සහ පරිවර්තන ගණනාවක් එළිදක්වා ඇත. සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි දෙබසින්ම පුවත්පත් හා සගරාවලට ලිපි ලේඛන සම්පාදනය කරයි. සම්භාව්‍ය නවකතා සහ කෙටිකතා සංග්‍රහයන් හෙළ බසින් දැක්වීමෙන් ඇය විසින් මහගු මෙහෙවරක් ඉටු කර ඇත.

කතෘ හිමියන්ගෙන්....
ඔබ මේ උතුම් ග්‍රන්ථය කියවන විට ඒ රහතන් වහන්සේලා ඔබ ඉදිරියේ මැවී පෙනෙනු ඇත. ඔබ සමඟ කථා බස් කරන අයුරු ඔබට දැනෙනු ඇත. ඒ රහතන් වහන්සේලාගේ පරම පිවිතුරු හදමඬල ඔබ ඉදිරියේ විදහා දක්වන අයුරු ඔබට ම දැක ගත හැකි වනු ඇත.ඒ පිරිසිදු බුද්ධ වචනය කොතරම් ගෞරවයකින් ද උන්වහන්සේලා දරා ගෙන සිටියේ. පුද්ගලික අර්ථ විවරණයන් ගෙන් බුද්ධ වචනය දූෂණය කරමින් සිටින වර්තමාන බොහෝ ගිහි -පැවිදි පිරිසට පවා බුදු රජුන්ගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයින්ගේ ස්වභාවය මේ ථේර - ථේරී ගාථා තුළින් පැහැදිලි ව තේරුම් ගත හැකි ය.අප කවුරුත් "සංඝං සරණං ගච්ඡාමි” කියමින් සරණ යන අපගේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශ්‍රාවක සඟරුවතේ පිවිතුරු ජිවිත හඳුනා ගැනීමට මේ ථේර - ථේරී ගාථාවන් විස්මිතකැඩපතක් වැන්න

කවිබණ පොත ගැන...
කවිය හා බුදු දහම අතර ඇත්තේ අභේද්‍ය සම්බන්ධතාවයකි. සිදුහත් මහ බෝසත්තුමා උපත ලබා පියුම් පිට සත් පියවරක් ගමන් කොට කීවේ "අගෝ හමස්මි ලෝකස්ස' යනුවෙන් කවියකි. බුද්ධත්වයට පත් ව කළ උදන් ඇනීම ද "අනේක ජාති සංසාරං" යනුවෙන් රසවත් කවියකින් කොට ඇත. මේ නිසා රහත් තෙර තෙරණියෝ ද ස්වභාව සෞන්දර්යයෙන් උදම් ව රසවත් කවි කීහ. වංගීස මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රතිභා පූර්ණ කවියන් අතුරෙන් අග්‍රස්ථානය ලබා ගත්හ. එදා මෙදාතුර කවිය බුදුදහම සමග පවතින සම්බන්ධතාව අඛණ්ඩ ව පැවත එයි. ඒ ඒ වකවානුවල හෙළ කවියේ උන්නතිය හා අවනතිය දක්නට ඇත. නූතන යුගයේ ද සනිටුහන් වී ඇත්තේ හෙළ කවියේ පරිහානිය යි. කවිය නගා සිටුවීමේ කාර්යභාරය ගිහි පැවිදි දෙපක්ෂය ම දැරිය යුතු ය.
කවිබණ දේශකයන් වහන්සේ අතින් එළිසම කාව්‍ය පෝෂණයට ලැබෙනුයේ අමිල දායාදයෙකි. උත්පත්තියෙන් මිහිරි කටහඬක් දායාද කොට ඇති හිමිවරු කවිබණ දේශනයට පෙලඹෙති. එහෙත් බොහෝ කවිබණ දේශක හිමිවරුන්ට පද්‍ය බන්ධනයෙහි හැකියාව අඩු ය. එහෙයින් උන්වහන්සේට අතදීමක් වශයෙන් මම "සුමිහිරි කවිබණ " නමින් කවි බණ දහයක් සංග්‍රහ කොට මරදානේ රත්න පොත් ප්‍රකාශකයන්ට භාරදී පොතක් වශයෙන් එළිදැක්වීමි. ඊට පසු "සවණීය බුදුබණ ", "මේ කාලේ කවිබණ, '' '' සත්සිත් සනසන පන්සිල් කවිබණ " නමින් පොත් තුනක් එළි දැක්වීමි. "සුමධුර කවිබණ " මගේ පස්වැනි කවිබණ පොත යි.

දයා අංහෙට්ටිගම මහතා විසින් රචනා කරණ ලද ' සුමිහිරි කවි බණ' නම් මෙම කෘතිය තුළ මට්ටකුන්ඩලී,නන්ද තෙරුනුවෝ, ආලවක දමනය, පිතෘ උපස්ථාන වැනි අද සමාජයේ බොහෝ විට සාකච්චා නොවේන ඉතා වටිනා මාතෘකාවන් කවිය තුළින් ජිවිතයට උපදේශයක් එක් කර ගත හැකි ලෙස ලොකු කුඩා සියලු දෙනාටම ප්‍රිය උපදවන ආකාරයට රචනා කරන ලද ඉතා වටින කාව්‍ය මය කෘතියක් ලෙස හැදින්විය හැකිය.