Biographies

 හෙල බස සාහිත්‍ය  නෑසී යමින් පැවති යුගයක බසට නව අරුතක් දෙමින් එදා සිටි අපගේ ස්ථවිරයන් වහන්සේලා අතර අප සියල්ලන්ගෙම සිත් තුළ විරාජ මාන නාමයක් ලෙස වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජයන් වහන්සේ හැදින්විය හැකිය. එම බුද්ධ පුත්‍රයාණන් වහන්සේගේ තිබූ ඒ එඩිතර භාවයත් නිර්භීත භාවයත්  හෙල බසට සාහිත්‍යට තිබූ ළෙන්ගතු භාවයත් පිළිබදව හේන්පිටගෙදර පියනන්ද ස්ථවීරයානන් වහන්සේ විසින් විරචිත සංඝරාජ චරිතය නම් මෙම කෘතිය ඉතා වටිනා කෘතියක් ලෙස හැදින්විය හැකිය.

ශ්‍රී ලාංකේය ඉතිහාසයේ අවසාන රාජාණ්ඩු සමය දෙදරුම් කළ ප්‍රබලම චරිතය ඇහැලෙපොළ මහා අදිකාරම්ය. සෙංකඩගල රාජධානියේ බලය සහ ඉංග්‍රීසි ආක්‍රමණිකයන්ගේ කූටෝපායන් මැද දෝලනය වූ ඔහුගේ ජීවිතය, වීරත්වයේත් ශෝකාන්තයේත් අසමසම එකතුවකි.ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු සමඟ ඇති වූ ගැටුම හමුවේ, ඇහැලෙපොළ කුමාරිහාමි සහ දරුවන් මුහුණ දුන් අතිශය අමානුෂික ඛේදනීය ඉරණම සිංහල ඉතිහාසයේ නොමැකෙන කැළලකි. බලය උදෙසා රට පාවා දුන් ද්‍රෝහියෙකු ද? නැතහොත් කෲර පාලනයකට එරෙහි වූ විප්ලවවාදියෙකු ද?
1815 උඩරට ගිවිසුම හරහා රාජධානි පෙරළියට මඟ පෑදූ ඔහුගේ භූමිකාවත්, පසුව ඉංග්‍රීසින් අතින්ම සිරකරුවෙකු වී මොරිෂස් දූපතේදී අවසන් හුස්ම හෙළීමට සිදු වූ ඉරණමත් මෙම කෘතියෙන් විමර්ශනය කෙරේ. ඉතිහාසයේ සැඟවුණු සත්‍ය සොයා යන පාඨකයාට මෙය අගනා අත්දැකීමකි.

දුක දිනා ජයගත් හපන්නු නම් මෙම කෘතියට නවයුගය පුවත් පතේ පුරා අවුරුද්දකට වැඩි කලක් නොකඩවා පළ වූ ජනප්‍රිය විශේෂාංග පෙලක එකතුවක් ලෙස හැදින්විය හැකි අතර නූතන සමාජයට ඉතා වටිනා නිර්මාණයක් වනු නොඅනු  මානය.

ඔබගේ ජිවිතයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ආදරය.... ඔබගේ විමුක්තිය කරා වූ මාවතේ විශාලතම පරීක්ෂණය බවට පත් වුවහොත් කුමක් වේවිද?
මේ අතිශයින්ම පෞද්ගලික සහ කාව්‍යමය ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානය තුළ, පූජ්‍ය පානදුරේ ආනන්ද ස්වාමින් වහන්සේ, ආශාව, හද කම්පා කරවන සිදුවීම්, රාජකීය තේජස සහ ආධ්‍යාත්මික පිබිදීම පිළිබඳව, භවයන් හතරක් ඔස්සේ වෙනත් කිසිම ගමනකට නොදෙවෙනි ගමනක් ඔබව රැගෙන යති. මෙම කතාව, ප්‍රේමය හා අභ්‍යන්තර සාමය අතර දෝලනය වූ රජ කෙනෙකුගේ සිට තමන්ගේම ආශාවන්ගේ මිරිඟුව අවබෝධ කරගන්නා බෞද්ධ භික්ෂුවක් දක්වා දිව යයි.පුජ්‍ය ආනන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ, සිය භාවනාමය අවබෝධය, අතීත භවවල මතකය, තම අභ්‍යන්තර අරගල වල දෝංකාරය, සහ සංසාරික ගමන් මඟට අභියෝග කළ පැරණි ආදරයක සුන්දරත්වය තුළින් සියලු බැඳීම් වලට ඔබ්බෙහි පවතින උත්තරීතර විමුක්තිය අනාවරණය කරති.මෙය සත්‍ය ගවේෂකයන්, ප්‍රේමවන්තයන් සහ ආධ්‍යාත්මිකව කුතුහලයෙන් සිටින්නන් සඳහා වූ කෘතියකි. මෙම ග්‍රන්ථය ආදරය, ආත්මය සහ නිදහස කරා වූ සැබෑ මාවත පිළිබඳ ඔබ මේතාක් විශ්වාස කළ දෙයට හිසැකවම අභියෝග කරනු ඇත.

මෙය ජෙසුන්මා ටෙන්සින් පාමෝ භික්ෂුණිය මුහුණ දුන් අභියෝග හා ධර්ම මාර්ගයට එළඹි තවත් බොහෝ දෙනකු පිළිබඳ කතුවරිය ගේ කියවීමයි. ටිබෙට් හා බටහිර රටවලින් පැමිණි බෞද්ධ භික්ෂුණින් ගේ දුෂ්කරතා හා ඒවායින් ජය ගැනීමේ ප්‍රයත්න ද මේ කෘතියෙන් කදිමට විවරණය වේ. ටිබෙට් තන්ත්‍රයානික රහස් භාවනා ක්‍රම වෙත ද අවධානය යොමු වී ඇත.පද පරමත්වය ඉක්ම වූ ප්‍රායෝගික එළඹුමකින් ද දැඩි විර්යයකින් ද ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයක ගමන් කිරීමේ වැදගත්කම වටහා ගැනීමට මේ කෘතියෙන් ශාන්තියේ ආලෝක ධාරාවක් එල්ල වේ.

ඉතිහාසයත්, බුද්ධියත්, ධර්මධරත්වයත්, ප්‍රතිපත්ති ගරුක භාවයත් එක්තැන් වූ රුහුණේ අපූර්වතම පැවිදි මිණි පහන වූ ශ්‍යාමෝපාලි මහා නිකායේ මල්වතු පාර්ශ්වයේ ශ්‍රී රෝහණ සංඝ සභාවේ මහානායක පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී සාහිත්‍ය සූරී මහාචාර්ය අතිපූජ්‍ය කඹුරුපිටියේ වනරතන මහානාහිමිපාණන්ගේ ජීවන තතු විමසුම වූ " කඹුරුපිටියේ වනරතන හාමුදුරුවෝ " නම් කෘතියක් ලෙස මෙසේ පාඨක හමුවේ ඉදිරිපත් වේ.

"නාලක මහ රහතන් වහන්සේ වනාහි ගෞතම බුදුසසුනේ මෝනෙය්‍ය ප්‍රතිපදාව පිරූ භික්‍ෂූන් අතුරින් අග්‍රස්ථානයේ වැඩ සිටින බුදුරදුන් ගේ අසූ මහා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා අතරට ද අයත් මහ රහතන් වහන්සේ නමකි.

Females were no less capable than their male counterparts in spiritual attainments. In the spiritual firmament of 2600 years ago India, the world's first order of nuns was instituted. These nuns reached the acme of spiritual perfection and also gained higher powers and faculties. The first Buddhist nun was none other than the Buddha's foster mother, Maha Pajapati Gotami. Regarding her status and achievement, the Buddha boldly declared, "She is wise, of acute intelligence and understanding, compassionate and of great intuition."

ලොව පතල විද්‍යාඥයකු, දූරදර්ශී නායකයකු මෙන් ම මුළු මහත් ලොව පුරා අතිශයින් ම ජනප්‍රසාදයට පත් වූ ඉන්දියානු ජනාධිපතිවරයකු ද වූ ඒ. පී. ජේ. අබ්දුල් කලාම්ගේ ස්වයං චරිතාපදානය "අග්නි පියාපත්" ලෙස මෙසේ සිංහලට පරිවර්තනය කර තිබේ.

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිට ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ දක්වා ලොව පහළ වූ විසිඅටක් බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ ජීවන පුවත්, එම බුදුවරුන් බෝධි ඥානය ලැබූ වෘක්ෂයන් (බෝධීන්), සහ උන්වහන්සේලාට අදාළ වැදගත් ශාසනික තොරතුරු මෙහි සරලව අන්තර්ගත කර ඇත.

මෙම කෘතියේ සිරිසඟබෝ රජතුමාගේ උදාර පරිත්‍යාගය පිළිබඳ ඓතිහාසික පුවත මෙසේ විස්තර කර ඇත.

ලෝකපූජිත මහා කවි රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්තුමාගේ ජීවිතය, ඔහුගේ දේශපාලන දර්ශනය, ශාන්තිනිකේතනයේ ආරම්භය සහ මානව නිදහස වෙනුවෙන් ඔහු කළ මෙහෙවර පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්‍රහ කෙරෙන විශිෂ්ට චරිතාපදානයකි. 

මනස දියුණු කරමින්, ගිහියන්ගේ ධර්ම ප්‍රායෝගිකත්වය සහ සිතේ සැනසීම ළඟා කරගන්නා ආකාරය මෙම කෘතිය තුළින්  ඉතා අර්ථවත් ලෙස විද්‍යාමාන වේ.

ලෝක ඉතිහාසය වෙනස් කළ ශ්‍රේෂ්ඨ පාලකයෙකුගේ ආධ්‍යාත්මික හා දේශපාලනික පරිණාමය වටහා ගැනීමට කැමති ඕනෑම පාඨකයෙකු කියවිය යුතුම විශිෂ්ට පර්යේෂණාත්මක ග්‍රන්ථයකි.