Buddhist Art

18 වන සියවසේ බිතු සිතුවම් - මෙම කෘතිය ඉතාම සාර්ථක ය. කතුවරයා සිය ජීවිත කාලය පුරා කළ අධ්‍යනයන් වඩාත් සවිස්තරව මින් ඉදිරිපත් කරයි.

ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍ර ශිල්පියෝ - මෙම කෘතිය පරිශීලනය කිරීම තුළින් මෙරට සිටි චිත්‍ර ශිල්පීන් පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය. පාසල් විෂය නිර්දේශයෙහි මෙරට සිත්තරුන් පිළිබඳව අධ්‍යයනයට මඟ පාදන හෙයින් චිත්‍ර කලා විෂයය හදාරණ ගුරු සිසු දෙපිරිසටම මෙය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. පාසල් පුස්තකාල සඳහා ද මෙම ග්‍රන්ථය සුදුසුය. 

බුද්ධ ප්‍රතිමා හා සිතුවම් කලාව - බුද්ධ ප්‍රතිමා කලාව හා සිතුවම් කලාව පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන බෞද්ධ පාඨකයන්ටත්, උසස් අධ්‍යාපනය ලබන ගිහි සිසුන්ට හා ශිෂ්‍ය ස්වාමීන් වහන්සේලාටත් අධ්‍යාපනය සඳහා උපයෝගී කර ගත හැකි මහඟු කෘතියක් ලෙස මෙම කෘතිය හඳුන්වා දීමට හැකිය.

ලක්දිව බෞද්ධ චිත්‍ර කලා ඉතිහාසය - ලක්දිව චිත්‍රකලා ඉතිහාසය අධ්‍යනය කරන අයට විශ්වසනීය මූලාශ්‍රයක් වශයෙන් මෙම ග්‍රන්ථය හැඳින්විය හැකිය.

මහනුවර යුගයේ චිත්‍ර කලාව - කලාව පිළිබඳ විවිධ සම්ප්‍රදායයෝ වෙති. චිත්‍රකලාව ද එහිදී සුවිසෙස් ය. කතුවරිය මෙහි දී විමසුමට ලක් කරනුයේ මහනුවර යුගයේ චිත්‍ර කලාවයි. එහි සුවිශේෂතා, ප්‍රශස්තතා මෙන්ම තත්කාලීන සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලනික තතු ද ඇය මෙමඟින් කුළුගන්වනු පෙනේ.

බෞද්ධ සංකේතවල දර්ශනය - මුරගල, කොරවක්ගල, වාමන රූපය වැනි නිර්මාණයන්හි කාලනිර්ණය හෝ අන්තර්ගතාංග ලක්ෂණ පිළිබඳ නම් කිරීමෙන් නො නැවතී එක් එක් සියුම් අංගයන්හි බෞද්ධ ධර්මානුකූල පදනම කවරේ ද යන්න සහේතුක ව කරුණු දැක්වීමට මේ කෘතියේ දී අවධානය යොමු කර ඇත. 

භාරත ලංකා බෞද්ධ උරුමය - භාරතයේ හා ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ කලාව හඳුන්වා දෙන මේ කෘතිය දුර්ලභ සිතුවම්වලින් සැරසී තිබේ. ඒ ඔස්සේ සිතීමට පාඨකයාට එයින් ඉඩකඩ සැලැසෙයි. 

අනුරාධපුර බටහිර ආරාම - මෙම ග්‍රන්ථය පුරාවිද්‍යාව හදාරන විද්‍යාර්ථින්ට පමණක් නොව ඉතිහාස ප්‍රේමීන්ට ද පොදු පාඨකයනට ද ශාස්ත්‍රීය වූ දැනුම් සාරයන් සම්ප්‍රේෂණය කරන අමිල ප්‍රයන්තයක් වශයෙන් සඳහන් කළ හැකිය.

සිංහලයේ කලා සම්භවය 

ගම්පොළ දොරටු - මෙම ග්‍රන්ථය මගින් ප්‍රදේශයේ පුරාවිද්‍යා උරුමය වාර්තාගත කිරීම හා ප්‍රාමාණික දැනුමක් පාඨකයා අතට පත් වේ. 

පියගැටපෙළ සංකීර්ණය - පියගැට පෙළ සංකීර්ණය පිළිබඳ විමර්ශනයක් මෙතෙක් සිදුවී නොමැත. සඳකඩපහණ - මුරගල - කොරවක්ගල හා සම්බන්ධයෙන් විවිධ මතවාද ඉදිරිපත් වුවද මේ ත්‍රිකය එකට ඒකාබද්ධ කොට පර්‍යේෂණයක් සිදු වී නොමැත. පැරැණි ශිල්පියාගේ කලා ඥානයත්, මහා යතිවරුන්ගේ ධර්ම ඥානයත් ඒකාබද්ධකොට ගෙන සමාජය ධර්මකාමී නියරට ගෙන යාමට ගත් ඵලයක් ලෙස මේ ත්‍රිකය හැඳින්විය හැකිය.

දකුණේ විහාරවල මහනුවර සම්ප්‍රදායේ චිත්‍ර - මහනුවර යුගයේ චිත්‍ර අධ්‍යයනය කරන අයට විශ්වසනීය මූලාශ්‍රයක් වශයෙනුත් සාමාන්‍යය පාඨකයන්ට මහනුවර චිත්‍ර පිළිබඳව නව දැනුමක් ලබාදෙන ග්‍රන්ථයක් වශයෙන් මෙය හඳුන්වා දිය හැකිය.

සොයිලියස් මැන්දිස්ගේ නව කැලණි විහාර සිතුවම් - තත්කාලීන යටත්විජිත සමාජ - දේශපාලනික බලවේග, දෘෂ්ටිවාද කතිකා ආදී සමස්ත පසුතලය සැලකිල්ලට ගනිමින් නව කැලණි විහාර සිතුවම් කියවීමට සහ අවබෝධ කර ගැනීමට මෙම ග්‍රන්ථය උපයෝගී කරගත හැකිය.

සෙල්කම්ලකර - ගූඪ දහම්වලින් ප්‍රාදුර්භූත වූ සමාජයක් බුදු සමයෙන් ප්‍රභාමත්වීම නිසා ජනකාය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව වර්ධනය විය. බුදුරදුන් යනු කවරෙක් ද ? උන්වහන්සේ කෙරෙහි අන්තර්ගත ගුණ මොනවාද ? ඒ ගුණ මිනිස් දිවියට බලපාන්නේ කෙබඳු ආකාරයෙන්ද යන ප්‍රශ්න හා ගැටලු නිරාකරණය කර දීමට එදා යතිවරයෝ සමත් වූහ. ඒ සඳහා වාහකය කරගනු ලැබුවේ සෙල්කම්ලකරයි. බුදු සිරිත වස්තු විෂය කොටගෙන සෙල්කම් කිරීමෙන් පොදුජනකාය කෙරෙහි කූඨප්‍රාප්ත වී තිබුණු කුහුල තුරන්කරලීමට සමත්විය. යතිවරයාත් - පැරැණි ශිල්පියත් අතර තිබුණු දැඩි අභේදනීය බවත්, අවිච්ඡින්ත සබඳියාවේ ප්‍රතික්‍රියාවකි මේ සෙල්කම්ලකර.

සාහිත්‍ය සහ සෞන්දර්ය කලාවේ දාර්ශනික සංකල්ප - සාහිත්‍ය සහ සෞන්දර්‍ය කලාවේ දාර්ශනික සංකල්ප පිළිබඳ පෙර අපර දෙදිග විවිධ චින්තකයින් විචාරකයින් ප්‍රාඥයන් ආදීන් විසින් පළකර ඇති විවිධ මත තිබේ. ඒවා විවාදයට පමණක් නොව නිෂේධනයට ලක්වූ අවස්ථා ද ඇත. ඒ සියල්ල ම වැදගත් ලෙස විමර්ශනයට නතු කරන කතුවරයා ඒ තුළ නව සංකල්පයක් වෙත යොමු වීමට පාඨකයා යුහුසුලු කරවයි. පරිච්ඡේද 21 පුරා දිගහැරෙන "සාහිත්‍ය සහ සෞන්දර්‍ය කලාවේ දාර්ශනික සංකල්ප" සිංහල විචාර කලාව පෝෂණය කිරීමට ඉදිවුණු එක් වේදිකාවක් ලෙස හඳුනා ගැනීමට ද හැකිය. 

ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර සිත්තරු - ශ්‍රී ලංකාවේ තීරණාත්මක අවධියක් වූ ක්‍රි.ව. 1750 සිට 1900 දක්වා කාලය තුළ මෙරට විසූ විහාර සිත්තරු සහ ඔවුන්ගේ නිර්මාණ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ සංවාදයක් මෙම ග්‍රන්ථයේ අන්තර්ගත වෙයි.

පොළොන්නරු යුගයේ හින්දු වාස්තු විද්‍යාව - හින්දු ආගමික වාස්තුවිද්‍යාව පිළිබඳව දමිළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් සැලකිය යුතු ලිපි ලේඛන ප්‍රමාණයක් පළවී ඇති බව නොපෙනේ. එබැවින් නදීක පුෂ්පකුමාර විසින් "පොළොන්නරු යුගයේ වාස්තු විද්‍යාව" අළලා රචනා කොට ඇති මෙම ග්‍රන්ථයෙන් දිගු කලක සිට පැවති එම අවශ්‍යතාව ඉතා මැනවින් ඉටු කොට ඇති බව පෙනේ.

හෙළ බදාම වරුණ - තාක්ෂණ විෂය‍යන් උගන්නා පාසල් ළමුන්ටත් කාර්මික විදුහල් සහ සරසවි සිසුන්ටත් ඇවැසි දේශීය දැනුම විදුහුරුව සපයන කාලීන ග්‍රන්ථයකි. පැරණි විහාරාරාම මාළිගා සහ සීගිරිය වැනි මාහැගි කලා නිර්මාණ ගොඩනැන්වීමට උපයෝගී කරගත් දේශීය බදාම වට්ටෝරු රැසක් මේ ග්‍රන්ථය මගින් විමසුමට ලක්කොට ඇත. එම සම්ප්‍රදායික දැනුම පිළිබඳව ලෝකයේ විවිධ රටවල කළ පර්‍යේෂණයන් ද මෙම ග්‍රන්ථයේ අඩංගු කොට තිබේ.

උඩරට නැටුම් කලාව - සූවිසි විවරණ, සත්සතිය, දසපාරමිතාව, පන්සාළිස්වස වැනි බුදුසමය හා බැඳි කවි ගායනාවලින් උපයුක්තව නැටුම් පිළිබඳ ප්‍රායෝගික තොරතුරු ද අන්තර්ගතව ඇති බැවින් මෙම ග්‍රන්ථයේ වටිනාකම වැඩි වේ.

බෞද්ධ කලාව සහ සදාචාරය 

ලක්දිව බුද්ධ ප්‍රතිමාව - මෙම ග්‍රන්ථයේ මූලික පරමාර්ථය වන්නේ දිවයින පුරා විසිරී තිබෙන විවිධ කාලවකවානුවලට අයත් බුදු පිළිම පිළිබඳ එකතුවක් නිවැරදි දත්ත ඇතුලුව පාඨකයාට ලබා දීමයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ නාග කැටයම් කලාව - අදාළ විෂය පිළිබඳව වසර ගණනාවක ගවේෂණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙබඳු කෘතියක් එළිදැක්වීමට කතුවරයා උත්සහ ගෙන ඇත.

හෙළ සිතුවම් පුරාණය - මෙම කුඩා ග්‍රන්ථයෙන් කියවෙන්නේ අනුරාධපුර යුගයේ සිට මහනුවර යුගය දක්වා වූ ශ්‍රී ලංකාවේ සිතුවම් කලාවේ සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසයයි.

දඹදිව බෞද්ධ කලාව - මෙම ග්‍රන්ථය දීර්ඝ වූත් ක්‍රමවත් වූ ත් පර්‍යේෂණයක ප්‍රතිඵලය නො වේ. අවුරුදු කීපයක් තුළ ඉන්දියාවෙහි පුරාවස්තු නැරඹීමෙන් හා ඒවා ගැන පත පොත කියවීමෙන් ද ලබා ගත් ආස්වාදය සිංහල පාඨකයාට ද ලබා දීමට ගත් තැතකි.

ලක්දිව පැරණි නර්තන කලාව - මෙම කෘතිය තුළ අන්තර්ගතය වන්නේ පැරණි නර්තන කලාව පිළිබඳ විශ්ලේෂණාත්මක අධ්‍යනයකි.

දකුණු ආසියානු බෞද්ධ කලාවේ සංකේත 

ශ්‍රී ලාංකේය සිත්තරු සහ සමාජය 

ශ්‍රී ලාංකේය බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ ආරම්භය හා සංවර්ධනය - වසර කීපයක සිට කලා ශිල්ප විෂය ඉගැන්වීමෙන් හා පර්‍යේෂණ කිරීමෙන් ලද දැනීම හා අවබෝධය පදනම් වුණු මෙම කෘතිය, එම විෂය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන විද්‍යාර්ථීන්ට බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ.

පොළොන්නරුවේ කපිල තපස්වීන්ගේ ප්‍රතිමාව - මෙම කුඩා ග්‍රන්ථය බොහෝ වූ උගතුන්ගේ අවධානයට පාත්‍ර වූද, ශ්‍රේෂ්ඨ දේශීය නිර්මාණ ශිල්පියෙකුගෙ ගල්කටුවෙන් නිර්මිත අභීත භාවය හා උඤ්ජාරික වූ නිෂ්කණ්ඨක උපදේශනය පිළිබඳ කාර්‍ය භාරය මූර්තිමත් කරන අති විශිෂ්ට ගුරුවරයකුගේ රූපකාය පිළිබඳව කෙරෙන සොයා බැලීමක ප්‍රතිඵලයකි.

ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රතිමාකරණ සම්ප්‍රදායය - ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රතිමාකරණය පිළිබඳ ඉතිහාසය, මඤ්ජුශ්‍රී භාෂිත චිත්‍රකර්ම ශාස්ත්‍රයට හා ශාරිපුත්‍රයට පොදු කරුණු, රූපභේද, අභිචාර විධි හා බුද්ධ, බෝධිසත්ව ප්‍රතිමා කලාව පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරන මෙම ග්‍රන්ථය ප්‍රතිමා අධ්‍යයනය කරන අයට බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් ය.

බුද්ධ ප්‍රතිමාව හා ලංකාව 

සිත්තර මහිම - සිරි දළදා මාලිගාවේ සිතුවම් - මෙම කෘතියෙන් කියවෙන්නේ මහනුවර සිරි දළදා මාලිගාවෙහි සිතුවම්වලින් මතු වන උඩරට සිත්තර කලාව පිළිබඳ කථාන්තරයයි.